{"id":321,"date":"2022-12-23T08:35:33","date_gmt":"2022-12-23T08:35:33","guid":{"rendered":"https:\/\/demo.themespiral.com\/timesnews\/?p=321"},"modified":"2025-03-15T14:18:54","modified_gmt":"2025-03-15T14:18:54","slug":"baskalarina-yardim-etmek-bizi-daha-mutlu-eder-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gokmenarslan.com.tr\/?p=321","title":{"rendered":"Ba\u015fkalar\u0131na yard\u0131m etmek bizi daha mutlu eder mi?"},"content":{"rendered":"\r\n

\u201cBir mum, di\u011fer mumu tutu\u015fturmakla \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan hi\u00e7bir \u015fey kaybetmez.\u201d Mevlana<\/em><\/p>\r\n

Her \u00e7a\u011fda yard\u0131m etme davran\u0131\u015flar\u0131 \u00f6v\u00fclm\u00fc\u015f ve de\u011fer g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Elaz\u0131\u011f depremi sonras\u0131nda okul har\u00e7l\u0131klar\u0131yla yard\u0131m eden \u00e7ocuk, G\u00fcney Kore\u2019de fiziksel ve cinsel sald\u0131r\u0131ya u\u011frayan kad\u0131na yard\u0131m eden di\u011fer bir gen\u00e7 kad\u0131n veya birinin derdini dinlemek. Benzeri bir\u00e7ok \u00f6rnekte oldu\u011fu gibi ba\u015fkalar\u0131na fayda sa\u011flayan davran\u0131\u015flar az ya da \u00e7ok her insanda g\u00f6r\u00fclebilir. Prososyal davran\u0131\u015flara \u00f6rnek olarak a\u00e7\u0131klanan bu davran\u0131\u015flar, son y\u0131llarda psikoloji biliminin de ilgi oda\u011f\u0131 haline gelmi\u015ftir. Prososyal davran\u0131\u015f ba\u015fkalar\u0131na fayda sa\u011flayan eylemlerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc i\u00e7ine al\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle yard\u0131m etme davran\u0131\u015f\u0131 ki\u015finin bilin\u00e7li g\u00f6stermi\u015f oldu\u011fu eylemler b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\r\n

Yard\u0131m etme davran\u0131\u015f\u0131 ki\u015fiyi mutlu eder mi?<\/strong><\/p>\r\n

Nobel Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc Sahibi Prof. Muhammad Yunus\u2019un, \u201cPara kazanmak bir mutluluktur, di\u011fer insanlar\u0131 mutlu etmek ise s\u00fcper mutluluktur\u201d s\u00f6z\u00fc olduk\u00e7a manidard\u0131r. Di\u011fer insanlara yard\u0131m etmek sadece onlar i\u00e7in de\u011fil ayn\u0131 zamanda yard\u0131m eden ki\u015fi i\u00e7inde \u00f6nemli bir mutluluk kayna\u011f\u0131d\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck veya b\u00fcy\u00fck olsun ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in bir \u015feyler yapmak hem kendi mutlulu\u011fumuz hem de \u00e7evremizdeki insanlar\u0131n mutlulu\u011fu i\u00e7in \u00f6nemli bir kaynakt\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmalar yard\u0131m etme davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n ki\u015fi daha mutlu ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Ba\u015fkalar\u0131na yard\u0131m etme, ki\u015finin kendini daha yeterli g\u00f6rmesine yard\u0131mc\u0131 olur, anlam duygusunu destekler, stresi azalt\u0131r ve ya\u015famdan daha fazla doyum almas\u0131na yard\u0131m eder.\u00a0 Maddi veya manevi bir beklenti olmadan di\u011fer insanlara yard\u0131m etmek, daha mutlu birey ve toplum anlam\u0131na da gelir.<\/p>\r\n

Yard\u0131m etmek sadece maddiyat ile ili\u015fki bir eylem de\u011fildir. \u00d6rne\u011fin paran\u0131z\u0131n olmas\u0131 veya olmamas\u0131 yard\u0131m etme eylemlerinizin belirleyicisi de\u011fildir. Sabahleyin evinizden \u00e7\u0131karken kom\u015funuza verdi\u011finiz selam ve g\u00fcl\u00fcmseme, arkada\u015f\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131 nazik bir davran\u0131\u015f gibi g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131n i\u00e7inde olan eylemlerle de prososyal davran\u0131\u015flar g\u00f6sterebiliriz. Ayr\u0131ca yard\u0131m etme davran\u0131\u015f\u0131, sadece belli bir ya\u015fa \u00f6zg\u00fc de\u011fildir. Okul \u00f6ncesi d\u00f6nemde empati kuran \u00f6\u011frencilerin daha mutlu hissetmesi, lise \u00f6\u011frencilerinde yard\u0131m faaliyetlerine kat\u0131lan ergenlerin olumlu duygular ya\u015famas\u0131 ve bu duygular\u0131n onlar\u0131n g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck faaliyetlerini artt\u0131rmas\u0131 veya i\u015f yerinde mutlu olan insanlar\u0131n di\u011fer insanlara daha fazla yard\u0131m etme davran\u0131\u015f\u0131nda bulunmas\u0131 \u00f6rnekleri \u00e7o\u011falt\u0131labilir.\u00a0<\/p>\r\n

\u00d6rne\u011fin bir \u00e7al\u0131\u015fmada, ba\u015fkalar\u0131na harcamalar\u0131 veya hay\u0131r kurumlar\u0131na ba\u011f\u0131\u015fta bulunmalar\u0131 i\u00e7in 5 veya 20 dolar verilen kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n, kendilerine harcamalar\u0131 i\u00e7in ayn\u0131 miktarda verilenlere g\u00f6re daha fazla mutlu hissettikleri bulunmu\u015ftur. \u0130lgin\u00e7 olan \u015fey ise para miktar\u0131n\u0131n mutluluk d\u00fczeyini etkilememesidir. Ayr\u0131ca yard\u0131m etme davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n uzun ya\u015fam ile ili\u015fkili olabilece\u011fi de belirtilen di\u011fer bir noktad\u0131r. Yard\u0131m etme, ki\u015finin sosyal ili\u015fkilerini olumlu etkiler ve daha doyum sa\u011flay\u0131c\u0131 ili\u015fkiler geli\u015ftirmesine katk\u0131 sa\u011flar.<\/p>\r\n

Peki her zaman yard\u0131m etme davran\u0131\u015f\u0131 ki\u015fiyi mutlu eder mi?<\/strong><\/p>\r\n

Cevab\u0131 olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7 bir soru. \u00a0Yard\u0131m etmek, artan mutluluk ve sa\u011fl\u0131k ile ili\u015fkilidir, ancak bunun y\u00fck\u00fcn\u00fc hissetmek, \u00f6rne\u011fin uzun s\u00fcreli bak\u0131c\u0131l\u0131k durumunda oldu\u011fu gibi zararl\u0131 olabilir.<\/p>\r\n

Ayr\u0131ca insanlar \u00e7o\u011fu zaman muhta\u00e7 olsa da yard\u0131m verilmeyebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yard\u0131m edip etmeme karar\u0131 g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc kadar basit ve kolay de\u011fildir. Bu karar al\u0131n\u0131rken yard\u0131m edebilecek ki\u015filer taraf\u0131ndan bir\u00e7ok fakt\u00f6r\u00fcn dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekir. \u00a0\u00d6rne\u011fin 2010\u2019da Hugo Alfredo Tale-Yax, bir erkek ve kad\u0131n aras\u0131ndaki tart\u0131\u015fmaya m\u00fcdahale etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken b\u0131\u00e7akland\u0131. Sokakta can \u00e7eki\u015firken, sadece bir adam durumunu kontrol etti, ancak di\u011ferleri sadece olay yerine bakt\u0131 ve yollar\u0131na devam etti. Hatta yoldan ge\u00e7en bir ki\u015fi cep telefonuyla foto\u011fraf \u00e7ekmek i\u00e7in durmu\u015ftu.<\/p>\r\n

Yard\u0131m etme davran\u0131\u015f\u0131 basit bir eylem de\u011fildir. \u0130nsanlar\u0131n di\u011fer insanlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6zlemledi\u011fi, kar-zarar analizi yapt\u0131\u011f\u0131 ve sorumluluk alma\/almama gibi fakt\u00f6rlerin \u00f6nemli rol oynad\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7tir. \u0130htiya\u00e7 duyulan yard\u0131m zaman, para, kaynaklar veya risk a\u00e7\u0131s\u0131ndan nispeten d\u00fc\u015f\u00fck maliyetliyse, yard\u0131m\u0131n verilmesi daha olas\u0131d\u0131r. Bir s\u0131n\u0131f arkada\u015f\u0131na kalem \u00f6d\u00fcn\u00e7 vermek kolayd\u0131r; Arkada\u015f\u0131n\u0131za zorbal\u0131k yapan biriyle y\u00fczle\u015fmek tamamen farkl\u0131 bir konudur. Hugo Alfredo Tale-Yax\u2019\u0131n talihsiz vakas\u0131n\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi gibi, m\u00fcdahale etmek yard\u0131m eden ki\u015finin hayat\u0131na mal olabilir.<\/p>\r\n

Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ankette kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu (%63), yard\u0131m etmenin her zaman ki\u015fiye iyi hissettirmeyece\u011fi fikrinde. Nedeni kokusunda bana gelen yorumlardan elde etti\u011fim temalar, genellikle ki\u015filerin daha \u00f6nceki olumsuz deneyimleri, yard\u0131m etmenin kar\u015f\u0131 taraf\u0131n sorunlar\u0131n \u00fcstesinden gelme yeterlili\u011fini olumsuz etkileyece\u011fi, ki\u015finin yard\u0131m etme amac\u0131, yard\u0131m etmenin fayda-zararlar\u0131 ve yard\u0131m eden ki\u015fide \u00fcst\u00fcnl\u00fck duygusuna neden olabilece\u011fiyle ili\u015fkiliydi. \u00d6zellikle \u00f6nceki deneyimlerin etkisi bir\u00e7ok d\u00f6n\u00fctte yer ald\u0131. Daha \u00f6nce yard\u0131m davran\u0131\u015f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak incinen ve zarar g\u00f6ren ki\u015filerin daha az yard\u0131m eyleminde bulunduklar\u0131 s\u00f6ylenebilir.<\/p>\r\n

G\u00f6rme engellilerle birka\u00e7 y\u0131l bir arada bulunma \u015fans\u0131 yakalad\u0131m ve o s\u00fcre\u00e7te edindi\u011fim en \u00f6nemli \u015feylerden biri kendileri \u201cbana yard\u0131m eder misin\u201d demedi\u011fi s\u00fcrece onlara yard\u0131m etmemekti. \u00d6rne\u011fin beraber bir\u00e7ok defa \u0130zmir\u2019de otob\u00fcse binmemize ra\u011fmen yard\u0131m istemeden binmeyi tercih ederlerdi. Bu ya\u015famda var olma \u00e7abas\u0131yd\u0131. Bu ve benzeri durumlarda yard\u0131m etme sizde olumlu duygular uyand\u0131rsa da yard\u0131m edilende olumsuz hisler yaratabilir. K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde yard\u0131m etmek fedakarl\u0131k kavram\u0131 ile e\u015f de\u011fer tutulmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca minnettarl\u0131k kavram\u0131n\u0131n bir yard\u0131m eylemine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu gibi baz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerde yard\u0131m davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde etkili olabilmektedir. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi daha \u00fczerinde konu\u015faca\u011f\u0131m\u0131z bir\u00e7ok durum s\u00f6z konusu. Yeni bir yaz\u0131da bu konuyu konu\u015fmak yararl\u0131 olacak san\u0131r\u0131m.<\/p>\r\n

Ayr\u0131ca zihnimizdeki \u201cyard\u0131m etmeye\u201d nas\u0131l bir anlam y\u00fckledi\u011fimizde \u00f6nemlidir. Bazen fedakarca yap\u0131lan davran\u0131\u015flar yard\u0131m etme ile ili\u015fkisi olmadan bize \u00e7evremize zarar verebilir. Sonu\u00e7 olarak yard\u0131m etme davran\u0131\u015flar\u0131, artan mutluluk ve sa\u011fl\u0131k ile ili\u015fkilidir, ancak bu davran\u0131\u015flar\u0131n zamana, duruma ve yere g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterece\u011finin fark\u0131nda olmak yararl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\r\n

\u00d6yleyse bu hafta bunlar\u0131 dikkate alarak yeniden yard\u0131m etme davran\u0131\u015flar\u0131 sergilemeye nedesiniz? \u00a0G\u00f6sterece\u011finiz ufakta olsa yard\u0131m etme davran\u0131\u015flar\u0131 sizce nas\u0131l hissettirecek? Payla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131z\u0131 bekliyorum.<\/p>\r\n

Bir sonraki yaz\u0131da g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere. G\u00f6kmen Arslan <\/span><\/a>23 Aral\u0131k 2022<\/span><\/span><\/em><\/p>\r\n

\u00d6nerilen Kaynaklar<\/strong><\/p>\r\n

Dunn, E.W., Aknin,L.B. & Norton,M.I. (2008) Spending money on others promotes happiness. Science, 319, 1687 \u2013 1688.
Aknin, LB., Barrington-Leigh, C., Dunn, E.W.,Helliwell, J.F., Biswas-Diener, R., Kemeze,I., Nyende, P., Ashton- Janes, C.E. & Norton, M.I. (2010) Prosocial Spending and Well-Being: Cross-Cultural Evidence for a Psychological Universal. NBER Working Paper No. 16415
Do Th\u0131ngs For Others. https:\/\/www.actionforhappiness.org\/10-keys-to-happier-living\/do-things-for-others\/details
Poepsel, D. L. & Schroeder, D. A. (2022). Helping and prosocial behavior. In R. Biswas-Diener & E. Diener (Eds), Noba textbook series: Psychology. Champaign, IL: DEF publishers. Retrieved from http:\/\/noba.to\/tbuw7afg<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201cBir mum, di\u011fer mumu tutu\u015fturmakla \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan hi\u00e7bir \u015fey kaybetmez.\u201d Mevlana Her \u00e7a\u011fda yard\u0131m etme davran\u0131\u015flar\u0131 \u00f6v\u00fclm\u00fc\u015f ve de\u011fer g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Elaz\u0131\u011f depremi sonras\u0131nda okul har\u00e7l\u0131klar\u0131yla yard\u0131m eden \u00e7ocuk, G\u00fcney Kore\u2019de fiziksel ve cinsel sald\u0131r\u0131ya u\u011frayan kad\u0131na yard\u0131m eden di\u011fer bir gen\u00e7 kad\u0131n veya birinin derdini dinlemek. Benzeri bir\u00e7ok \u00f6rnekte oldu\u011fu gibi ba\u015fkalar\u0131na fayda sa\u011flayan davran\u0131\u015flar az …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":529,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[37,36],"tags":[],"class_list":["post-321","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mutlu-yasam","category-pozitif-psikoloji"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gokmenarslan.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/321","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gokmenarslan.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gokmenarslan.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gokmenarslan.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gokmenarslan.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=321"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/gokmenarslan.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/321\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1372,"href":"https:\/\/gokmenarslan.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/321\/revisions\/1372"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gokmenarslan.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/529"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gokmenarslan.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=321"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gokmenarslan.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=321"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gokmenarslan.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=321"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}