\u0130yimserlik \u00f6\u011frenilebilir mi? San\u0131r\u0131m bu soruyu y\u0131llar \u00f6nce Martin Seligman\u2019da sordu ve olumlu bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6\u011frenilebilece\u011fini fark etti. \u0130yimserlik i\u00e7in verilen klasik bir \u00f6nek vard\u0131r. Barda\u011f\u0131n dolu taraf\u0131m\u0131 yoksa bo\u015f taraf\u0131m\u0131 ya\u015fam\u0131n\u0131zda daha bask\u0131n. Bu soru iyimser bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 irdelemek amac\u0131yla genellikle sorulur. \u00d6yleyse bu soruyu bizde sorarak ba\u015flayal\u0131m. Ya\u015fam\u0131n\u0131z\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirdi\u011finizde siz barda\u011f\u0131n hangi k\u0131sm\u0131n\u0131 daha \u00e7ok g\u00f6r\u00fcyorsunuz?<\/p>\n
\u00d6\u011frenilmi\u015f iyimserlik, daha olumlu davran\u0131\u015flar geli\u015ftirmek i\u00e7in karamsar d\u00fc\u015f\u00fcnceleri tan\u0131ma ve bunlara meydan okuma s\u00fcrecidir. Psikolojideki bu kavram, insanlar\u0131n zorlu durumlar\u0131 y\u00f6netmenin ve genel refahlar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmenin yeni yollar\u0131n\u0131 bulmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 ama\u00e7lar. \u201c\u00d6\u011frenilmi\u015f iyimserlik\u201d terimi, Seligman taraf\u0131ndan ortaya at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Seligman \u201c\u00f6\u011frenilmi\u015f iyimserlik\u201d ifadesini, birinin olumsuz ko\u015fullar\u0131 de\u011fi\u015ftiremedi\u011fini hissetti\u011fi bir d\u00fc\u015f\u00fcnce kal\u0131b\u0131 olan \u201c\u00f6\u011frenilmi\u015f \u00e7aresizlik\u201d ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131r. Kazan\u0131lm\u0131\u015f ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k veya \u00f6\u011frenilmi\u015f \u00e7aresizlik sendromu, ki\u015finin ba\u015faramad\u0131\u011f\u0131 bir durum kar\u015f\u0131s\u0131nda, sonucu de\u011fi\u015ftiremeyece\u011fine kar\u015f\u0131 olu\u015fan inan\u00e7 ile gelen bir ruh h\u00e2lidir. \u00d6rne\u011fin s\u00fcrekli bir derste k\u00f6t\u00fc not alan bir \u00f6\u011frenci art\u0131k o dersi yapamayaca\u011f\u0131na inan\u0131r. Ki\u015fi b\u00f6ylece ba\u015farma motivasyonunu kaybeder ve geli\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu ba\u015far\u0131s\u0131z\u0131 olaca\u011f\u0131 inanac\u0131 onu etkisi alt\u0131na al\u0131r.<\/p>\n
\u00d6\u011frenilmi\u015f iyimserlik ise biz \u015funu s\u00f6yler; durumunuzu her zaman de\u011fi\u015ftiremeseniz de ona nas\u0131l tepki verdi\u011finizi de\u011fi\u015ftirebilirsiniz. Dolay\u0131s\u0131yla d\u00fcnyay\u0131 olumlu bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla g\u00f6rme yetene\u011fini geli\u015ftirenler, daha iyi sa\u011fl\u0131k, daha d\u00fc\u015f\u00fck stres seviyeleri, artan kariyer ba\u015far\u0131s\u0131 ve hatta daha uzun bir ya\u015fam s\u00fcresi dahil olmak \u00fczere \u00f6nemli faydalar elde edebilirler.<\/p>\n
\u0130yimserlik ve K\u00f6t\u00fcmserlik<\/strong><\/p>\n K\u00f6t\u00fcmser insanlar stresle u\u011fra\u015f\u0131rken ka\u00e7an veya ka\u00e7\u0131nan davran\u0131\u015flara y\u00f6nelirler; gelecekle ilgili \u015f\u00fcphelerinin onlar\u0131 denemekten cayd\u0131rmas\u0131na da izin verebilirler. Bunun aksine iyimser insanlar ise aktif olarak iyilik hallerini art\u0131racak \u015feylerin pe\u015finden ko\u015far ve ya\u015famlar\u0131ndaki stresi en aza indirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu nedenle gelecekten daha umutludur iyimser insanlar. \u0130yimserler ve k\u00f6t\u00fcmserler, farkl\u0131 pencerelerden ya\u015famdaki olaylara bakar. \u00a0Yani bu ki\u015filer ya\u015famlar\u0131nda meydana gelen olaylar\u0131 nas\u0131l a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131 konusunda farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterme e\u011filimindedir.<\/p>\n \u0130yimser insanlar kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f olduklar\u0131 zorluklar\u0131n ge\u00e7icili\u011fine odaklan\u0131r ve zor zamanlar\u0131 ge\u00e7ici olarak g\u00f6rme e\u011filimindedir. Bu nedenle, ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k veya aksiliklerden sonra daha iyi toparlan\u0131r ve normal ya\u015famlar\u0131na geri d\u00f6nerler. K\u00f6t\u00fcmserlerin olumsuz olaylar\u0131 kal\u0131c\u0131 ve de\u011fi\u015ftirilemez g\u00f6rme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha fazlad\u0131r. Bu nedenle, i\u015fler zorla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda pes etme olas\u0131l\u0131klar\u0131 daha y\u00fcksektir.<\/p>\n \u0130\u015fler yolunda gitmedi\u011finde, iyimserler kendilerini daha az su\u00e7lar ve d\u0131\u015fsal fakt\u00f6rlerin fark\u0131nad\u0131r. Bunun aksine k\u00f6t\u00fcmserler ise hayatlar\u0131ndaki talihsiz olaylar i\u00e7in kendilerini su\u00e7lama olas\u0131l\u0131klar\u0131 daha y\u00fcksektir. Ayn\u0131 zamanda, iyimserler iyi olaylar\u0131 kendi \u00e7abalar\u0131n\u0131n bir sonucu olarak g\u00f6rme e\u011filimindeyken, k\u00f6t\u00fcmserler iyi sonu\u00e7lar\u0131 d\u0131\u015f etkilere ba\u011flar.<\/p>\n Son olarak iyimserler bir alanda ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k ya\u015fad\u0131klar\u0131nda, bunun di\u011fer alanlardaki yetenekleriyle ilgili inan\u00e7lar\u0131n\u0131 etkilemesine izin vermezler. Ancak k\u00f6t\u00fcmserler, aksilikleri daha yayg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fcrler. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, bir \u015feyde ba\u015far\u0131s\u0131z olurlarsa, her \u015feyde ba\u015far\u0131s\u0131z olacaklar\u0131na inan\u0131rlar. Bu ba\u015far\u0131s\u0131zd\u0131k onlar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131n\u0131 etkiler.<\/p>\n \u0130yimser misiniz K\u00f6t\u00fcmser misiniz?<\/strong><\/p>\n Bu sorunun cevab\u0131n\u0131 merak edenler i\u00e7in farkl\u0131 \u00f6l\u00e7me ara\u00e7lar\u0131 mevcut. Bu \u00f6l\u00e7eklerde yer alan maddeleri sizlerde cevaplayarak iyimserlik veya k\u00f6t\u00fcmserlik d\u00fczeyiniz hakk\u0131nda fikir sahibi olabilirsiniz. Banim son zamanlarda geli\u015ftirmi\u015f oldu\u011fum \u0130yimserlik ve K\u00f6t\u00fcmserlik \u00d6l\u00e7e\u011fi size fikir verecektir. \u00d6l\u00e7ek maddelerine vermi\u015f oldu\u011funuz cevaplar\u0131 toplayarak iyimserlik ve k\u00f6t\u00fcmserlik puan\u0131n\u0131z\u0131 elde edebilirsiniz. \u00d6l\u00e7e\u011fe \u00f6l\u00e7me ara\u00e7lar\u0131 k\u0131sm\u0131ndan eri\u015febilirsiniz.<\/p>\n \u0130yimserli\u011finizi Nas\u0131l Artt\u0131rabilirsiniz?<\/strong><\/p>\n \u0130yimserli\u011fi \u00f6\u011frenmek ve geli\u015ftirmek pratik gerektiren bir beceridir. \u00d6\u011frenilmi\u015f iyimserlik s\u00fcreci, olaylar\u0131n nedenleri hakk\u0131nda nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc de\u011fi\u015ftirmeyi i\u00e7erir. \u00d6\u011frenilmi\u015f iyimserli\u011fi uygularken, d\u00fc\u015f\u00fcncelerinizi yeniden e\u011fitmeniz biraz zaman alabilir. Bu nedenle ya\u015fam\u0131n\u0131zda k\u00fc\u00e7\u00fck ad\u0131mlarla da olsa basit uygulamalar yaparak sizlerde iyimserli\u011fi geli\u015ftirebilirsiniz. \u00d6rne\u011fin elinize ka\u011f\u0131t kalem al\u0131p \u00f6ncelikle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z olay\u0131 yazmak ve arkas\u0131ndan akl\u0131n\u0131zdan ne t\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnceler ge\u00e7ti\u011fine odaklan\u0131n. Bu olay\u0131 veya s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde akl\u0131n\u0131zdan ge\u00e7en d\u00fc\u015f\u00fcnce t\u00fcrlerini not edin. Olabildi\u011fince d\u00fcr\u00fcst olun ve duygular\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fczenlemeye \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131n. Peki bu d\u00fc\u015f\u00fcnceler akl\u0131n\u0131zdan ge\u00e7erken sizler ne yapt\u0131n\u0131z veya neler hissettiniz? Bu t\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnceler olumlu eylemlerle mi sonu\u00e7land\u0131, yoksa sizi hedeflerinize ula\u015fmaktan al\u0131koydu mu? Bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerinize meydan okuyun. Farkl\u0131 olaylarla bu d\u00fc\u015f\u00fcnceleri yeniden ele al\u0131n. \u015eimdi inan\u00e7lar\u0131n\u0131za meydan okudu\u011funuzu nas\u0131l hissetti\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. \u00d6nceki inan\u00e7lar\u0131n\u0131za itiraz etmek size nas\u0131l hissettirdi? Hedefinize ula\u015fmak i\u00e7in \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z zamanlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckten sonra, kendinizi daha enerjik ve motive hissedebilirsiniz. Art\u0131k, daha \u00f6nce inand\u0131\u011f\u0131n\u0131z kadar umutsuz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcze g\u00f6re, hedefleriniz \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya devam etmek i\u00e7in daha fazla ilham alabilirsiniz.<\/p>\n