Seksenli yaşlarımı düşünüp bugüne, hayata bakınca Jorge Luis Borges’in ünlü Anlar şiiri gelir aklıma. Borges, “Eğer yeniden başlayabilseydim yaşamaya, ikincisinde daha çok hata yapardım” der. Ben de kendime bu sözleri söyledim: Daha çok hata yapardım. Başarısızlıktan korkmaz, sabırsız olmaz, karamsarlığa kapılmazdım. Bugün gözümüzde büyüttüğümüz pek çok şeyin, aslında bizim onlara yüklediğimiz anlamlardan ibaret olduğunu fark ederdim. Devamını oku
Kahkaha, her dilde aynı anlama gelen evrensel bir ifade: mutluluk, bağlılık ve paylaşılan keyif. Ancak bu basit gibi görülen eylem, insan psikolojisi ve sosyal bağlar üzerinde derin bir etkiye sahiptir. Araştırmalar, kahkahanın yalnızca bireysel ruh halimizi iyileştirmekle kalmadığını, aynı zamanda insanlar arasındaki bağları güçlendirdiğini de ortaya koyuyor. Peki, kahkahanın bu büyüsü nerede saklı? Neden bir kahkaha, bir grubun daha sıkı bağlanmasına yol açar?
Pozitif psikoloji, insan yaşamına dair olumlu yanları vurgulayan bir alan olarak uzun yıllar “mutluluğun bilimi” şeklinde tanımlandı. Ancak zamanla bu yaklaşımın bazı sınırları olduğu anlaşıldı. Pozitif olmanın her durumda faydalı olup olmadığını sorgulamak, bu bilim dalının evriminin önemli bir parçası haline geldi. Gelin, bu sorunun yanıtını Peseschkian’ın etkileyici hikayesi ve bilimsel bulgular ışığında keşfedelim.
Nossrat Peseschkian, pozitif psikolojinin temelini, tek ayağı üzerinde duran bir adam metaforuyla açıklar. Hikayede, bir adam uzun süre tek ayağı üzerinde durmaya çalışır. Bu durum kaslarında kramplara, dayanılmaz bir acıya neden olur. Yardımına gelen insanlar ona çeşitli önerilerde bulunur: biri ayağına masaj yapar, bir diğeri dengesini koruması için destek olur, bir başkası onu olumlu düşüncelerle motive etmeye çalışır. Ancak nihayetinde biri ona şu soruyu sorar: “Neden diğer ayağını da kullanmıyorsun?”
Bu metafor, insanın hayatta karşılaştığı zorluklara yalnızca olumlu düşüncelerle yaklaşmanın yetersizliğini ve diğer bakış açılarını kucaklamanın gerekliliğini hatırlatır.
Pozitif psikolojinin ilk dönemlerinde, olumsuzluklardan kaçınma ve olumlu niteliklere odaklanma güçlü bir şekilde vurgulandı. Ancak bu yaklaşımın şu eksiklikleri olduğu ortaya çıktı:
Modern pozitif psikoloji, yalnızca olumlu deneyimlere değil, olumsuz deneyimlerin de bireyin gelişimindeki rolüne odaklanır. Örneğin:
İkinci dalga pozitif psikoloji, hem olumlu hem de olumsuz deneyimleri bir arada ele alır. Bu yaklaşım, yaşamın karanlık tarafını kucaklamayı ve olumsuzluklardan öğrenmeyi teşvik eder. Paul Wong’un dediği gibi, insan varlığının karanlık yüzüyle yüzleşmek, gerçek bir iyilik hali için gereklidir.
Pozitif olmak her zaman iyi değildir. Bazen, yaşamın karanlık tarafına bakmak, bizi daha güçlü ve dirençli kılar. Olumsuz duyguları kucaklamak, yaşamın tamamını anlamamıza yardımcı olur. Bir sonraki yazıda, pozitif psikoloji perspektifinden affetme konusunu ele alacağız.
Evcil hayvanlar, birçoğumuz için ailenin bir parçası gibidir. Kediler, köpekler, tavşanlar, kuşlar ve balıklar gibi dostlarımız, yalnızca arkadaşlık etmekle kalmaz; psikolojik ve fiziksel sağlığımız üzerinde de birçok olumlu etki yaratır. Peki, tüylü dostlarımızın hayatımıza kattığı bu faydalar neler?
Evcil hayvan sahibi olmanın çocuklar üzerindeki etkilerini araştıran çalışmalara göre, bir tüylü dostla büyümek çocukların psikolojik iyi oluşunu artırıyor. Kahraman ve arkadaşlarının (2024) çalışmasında, evcil hayvan sahibi olmanın çocukların benlik saygısını güçlendirdiği ve kaygı ile depresyon belirtilerini azalttığı belirtilmiştir. Ayrıca, bu olumlu etkilerin çocukların akademik başarılarına da yansıdığı gözlemlenmiştir. Devamını oku
Hayatınızda, yaşça büyük olsa da “Kendimi genç hissediyorum” ya da “18 yaşındaki gibiyim” diyen insanlarla karşılaşmış olabilirsiniz. Bu insanlar yaşlanmaya iyimser, enerjik bir bakış açısıyla yaklaşırlar ve yaşlarının yalnızca bir sayı olduğunu düşünürler. Ancak, gerçekten daha genç ve sağlıklı hissetmek mümkün mü yoksa bu, sadece düşünsel bir yanılsama mı? Devamını oku
“Para mutluluk getirmez” sözünü hepimiz duymuşuzdur. Peki bu gerçekten doğru mu? Maddi güce sahip insanlar, istedikleri her şeyi alabilme olanakları varken mutsuz olabilir mi? Ya da neden bazıları, maddi bolluğa rağmen mutlu olmadıklarını dile getiriyorlar? Bu sorular, para ve mutluluk arasındaki ilişkiyi tartışırken aklımıza gelen ilk sorular olabilir. Devamını oku
“Mutluluk bizi minnettar yapmaz, minnettarlık bizi mutlu eder.” – David Steindl-Rast
Günlük hayatın yoğun temposu içinde, bazen sahip olduklarımızın farkına varmak zor olabilir. İşte burada devreye minnettarlık girer. Minnettarlık, sadece bir teşekkür etme alışkanlığı değildir; bir yaşam biçimidir ve bu basit tutum, daha mutlu ve anlamlı bir yaşamın kapılarını açabilir. Pozitif psikoloji araştırmalarında minnettarlık, güçlü bir şekilde daha fazla mutlulukla ilişkilendirilmiştir. Minnettarlık, sadece olumlu duygular yaratmakla kalmaz, aynı zamanda sağlığı iyileştirir, zorluklarla başa çıkmayı kolaylaştırır ve ilişkileri güçlendirir. Devamını oku
İyilik yapmak, insanın en temel davranışlarından biridir. Bu davranış, tarihin her döneminde ve dünyanın her yerinde varlığını korumuş, felsefeden dine, psikolojiden sanata kadar pek çok alanda yüceltilmiştir. Ancak iyilik yapmanın sadece başkalarına değil, bizzat iyilik yapan kişiye de derin bir mutluluk getirdiğini anlamak, son yıllarda bilimsel araştırmalarla da desteklenmektedir. Hintli iş adamı ve hayırsever Ratan Tata’nın yaşadığı gerçek bir hikâye, bu kavramı daha da anlamlı hale getiren bir örnek sunuyor. Devamını oku
Norman Vincent Peale, “Olumlu Düşünmenin Gücü” kitabında mutsuzluğun sırrını şu şekidle anlatır: Bir televizyon programında, ünlü bir sunucu yaşlı bir adamı konuk etti. Bu yaşlı adam, nadir rastlanan bir kişilikti. Sözleri önceden tasarlanmamış ve kesinlikle prova edilmemişti. Sadece doğal, parlak ve mutlu bir ruh halinden çıkıyordu. Her söylediği o kadar naif ve yerindeydi ki, seyirciler kahkahalarla güldü ve onu hemen sevdiler. Ünlü sunucu da ondan etkilenmiş ve onunla birlikte eğlenmişti. Devamını oku
Bir gün içinde kaç farklı duygu yaşadığınızı hiç düşündünüz mü? Belki sabah uyandığınızda bir huzur, iş yerinde yaşanan bir stres, akşamüstü bir anlık mutluluk ve geceye doğru gelen yorgunluk… Ama bunlar sadece yüzeydeki duygular. Derinlere inersek, bir gün içinde hissettiğimiz duyguların çeşitliliği, tahmin ettiğinizden çok daha fazla olabilir. Devamını oku
Bir marketteyiz. Küçük bir çocuk, şeker reyonunda yerde çığlık atarak ağlıyor. Ebeveyn ise çocuğunun karşısına …
Yardım etmek… İnsan olmanın en kadim, en temel eylemlerinden biri. Tarihin ilk topluluklarından beri, tehlikelerle …
When we think about wellbeing, many of us imagine being happy, smiling, and enjoying life. And that’s true — but it’s …
Psikolojik danışman ve sertifiye bilişsel davranışçı terapist. Bilişsel Davranışçı Terapi alanında, ABD'deki Academy of Cognitive and Behavioral Therapies tarafından sertifikalandırılmış psikoterapistim. Ayrıca, European Association for Behavioral and Cognitive Therapies tarafından akredite edildim.
Read more
Güzel bir kitap. Bana yol gösterici oldu. Hocam elinize emeğinize sağlık . Devamını bekliyoruz ☺️